گوشه

بابا

2009-12-18T04:40:00.003+03:30

چه شبی!

2009-12-18T03:25:00.006+03:30

نیمه شب باشد و هوای آخر پاییز باشد و بخار چای؛ و نشسته باشی در اتاق ات تنها و بی دغدغه ـ فارغ از جنجال این و زحمت آن ـ گوش که نه، دل سپرده باشی به شگفتی های موسیقی روسینی و با خود فکر کنی چه خوش بختی که می توانی گوش دهی و لذت ببری؛ و به خود بگویی: چه زلالی، چه فرصتی، چه شبی . . .

باز آ که روی در قدمان ات بگستریم . . .

2009-09-22T03:00:00.004+03:30

آشنایی من با «پرویز مشکاتیان»، بر خلاف بیشتر ِ دیگران، از «صبح مشتاقان» آغاز شد؛ نه آشنایی با شخص «مشکاتیان» که او را از کودکی میشناختم، بلکه آشنایی با موسیقی ِ «پرویز مشکاتیان». پدرم، در انتخاب و گوش کردن به موسیقی ـ طبیعتا ـ سختگیر و دیرپسند بود و هست و چندان پیش نمیآمد و نمیآید که اثری از همدورهایهایاش، آنچنان ـ بهاصطلاح اهالی موسیقی ایرانی ـ بگیردش که به آن دل سپارد و دوباره و چندباره گوشاش دهد. در این میان اما «بیداد» حکایتی دیگر داشت و بدینگونه بود که از نوروز و راه شیراز و ترنم چندین و چندبارهی زخمههای اندیشه و خیال هنرمند بر ذهن کم سن و سالام، با «مشکاتیان» آشنا شدم.

آشنایی من با موسیقی ِ او اما، به سالهای دبیرستان و «هدایت» خوانیهای شبانهام باز میگردد. کمی هدایت میخواندم و دستی به قلم میبردم و اندکاندک، «صبح مشتاقان» میآمد: «بهخدا، اگر بمیرم، که دل از تو برنگیرم / برو ای طبیبام از سر، که دوا نمیپذیرم». و اینچنین بود که «پرویز مشکاتیان» را شناختم.
کمی بعدتر، «جان عشاق» آمد و «دود عود». دیرتر، از طنین «بیداد» در شبهای «میگون»سرمست شدم و پس از آن «نوا» آمد: «غم زمانه خورم یا فراق یار کشم؟ / بهطاقتی که ندارم، کدام بار کشم؟» . . .
بزرگتر که شدم، بیشتر بچگی کردم: با فهم و دانش کمرنگ خود، موسیقیاش را، کارهایاش را، تجزیه و تحلیل و نقد (!) میکردم و با دوستان و نزدیکانام، بر سر ضعفها و کاستیهایاش بحث میکردیم و کلنجار میرفتیم؛ به خیال خودم، انتقادات بهجا و درستی بر آثارش داشتم و برای طرحشان، پی فرصتی مناسب میگشتم!
با این وجود، رابطهام، رابطهی موسیقاییام با «مشکاتیان»، هیچگاه قطع نشد. اصلا مگر میشود بخواهی به موسیقی ایرانی گوش دهی و از ساختههای او کناره بگیری؟ نمونههای درخشان و باشکوه از موسیقی ناب ایران، در آثار «مشکاتیان» کم نیستند و بیشتر قطعاتاش، دریچهای تازه از نغمههای گوشنواز و دلنشین به رویات میگشایند. بگذریم! نه قصد و نیت صحبت از ابعاد موسیقایی کارهای او را دارم و نه در اینگونه مباحث صاحب رای و نظرم؛ بگذریم . . .
خبر فاجعه را از پدرم شنیدم: باور نکردم و سراسیمه بهدنبال منبعی مطمئن گشتم. بدبختانه، خبر درست بود: «پرویز مشکاتیان، صبح دوشنبه سیام شهریور 1388، بر اثر ایست قلبی درگذشت».
چه میتوانستم کرد؟ اندوهگین و مات گوشهای نشستم و به او فکر کردم و به ساختههایاش که دوست دارم و به دهها خاطرهی دور و نزدیکی که با او و آثارش دارم. بعد با خودم گفتم سری به اینترنت و وبلاگها و Face Book و... بزنم و ببینم خبری از درگذشت او هست یا نه، که دیدم هیچ خبری نیست؛ دلام عجیب گرفت: کافی است امثال «محسن نامجو» افتخاری دهند و اشارهی کوچکی کنند به «آلتی که از هستی خوردهاند»، یا از «سانتیمترهای اعضای شریف» شان یاد کنند، یا اندکی از هزاران نوع مسخرگی و هزالیهای پوچشان را بر دایره بریزند و یا صدای یکی از دهها چهارپایی را که میشناسند تقلید ـ آن هم نصف و نیمه ـ کنند، تا به اسم موسیقی اعتراضی، موسیقی زیرزمینی، و صدها نام دهان پُرکُن دیگر، تبدیل به بُتهای پُرطمطراق خلقالله شوند، آن وقت «پرویز مشکاتیان» . . .
کافی است خانم «گلشیفته فراهانی» در مجلسی از جشنوارهای که معلوم نیست از کجا آمده و چه معیاری دارد و بسیار اما و اگر دیگر، به چند سوت ناقابل مهمانمان کنند تا پس از چند دقیقه، همهی اعضای Face Book، در برابر هنر ایشان از جا برخیزند و ادای احترام کنند، آن وقت «پرویز مشکاتیان»، استثنای موسیقی ایران، استثنای هنر ایران، نابغهای که مشخص نیست چند سال باید بگذرد تا کسی مانندش پیدا شود (اگر بشود) از میان ما رفتهاست و انگار نه انگار . . .

«مشکاتیان» رفت؛ هنرمندی که در تمام این سالها، با گوش سپردن به ساختههایاش، بر «آستان جانان» قرار گرفتهبودم، رفت. اما حالا که خوب فکر میکنم، میبینم با همهی آن لذتهای وصفناشدنی که از نغمههای بکر و شگفتآورش بردم، با همهی آن بهرههای فراوانی که از آثار او نصیبام شدند (و شیفتگی به سعدی تنها یکی از آنها است)، و با همهی کارهای بهجا مانده از او، همچنان، بر «آستان جانان»، میتوانم قرار گیرم. این آستان برای من همیشگی است؛ تا هستم، میتوانم گوشهای اختیار کنم در این آستان و ـ و گاهی هم بهیاد پرویز مشکاتیان ـ با خود زمزمه کنم:

«کشتی باده بیاور که مرا بی رخ دوست / گشته هر گوشهی چشم از غم دل دریایی» . . .

پرویز مشکاتیان درگذشت

2009-09-21T20:30:00.002+04:30

Edvard Munch; The Scream

2009-09-09T02:57:00.004+04:30

برای زادروز هوشنگ مرادی کرمانی

2009-09-08T03:24:00.008+04:30

لبخندي بر فراز شب ها

محمد صادقي

«مجله ها را زدم زير بغلم و دويدم. تو پيچ کوچه مان، کنار ديوار نشستم. آنها را دانه دانه ورق زدم که ببينم شعر و عکسم توي همه شان هست يا نه. تو همه شان بود، خيالم تخت شد. بلند شدم و تا خانه دويدم. مجله ها را گذاشتم رو يخدان، پشت پرده، يکي شان را ورداشتم. آن صفحه يي که عکس و شعرم توش بود، باز کردم و رفتم گذاشتم جلوي بي بي. بي بي پاي هاون نشسته بود و داشت گوشت مي کوبيد که شامي درست کند. بهش نگفتم که چي به چي است. خواستم خودش ببيند. رفتم تو درگاه اتاق نشستم و دستهام را زدم زير چانه ام. نگاهش کردم که ببينم چه مي شود. بي بي مجله و عکس را نگاه نکرد. خيال مي کرد چيز معمولي است. هي حرص خوردم. بالاخره طاقتم طاق شد و گفتم؛- بي بي، مجله رو نگاه کن.گفت؛- همون که تو نگاه مي کني کافيه. من که سواد ندارم. اينها به درد من نمي خوره.- بي بي، نگاه کن. ضرر نمي کني ها، ببين عکس کي رو چاپ کردن.- عکس هر کسي رو چاپ کردن به من مربوط نيست.- حتي اگه عکس من باشه؟- عکس تورو چاپ کنن که چي بشه؟يکهو از کوره در رفتم. بلند شدم و عکسم را گرفتم جلوش؛- ببين بي انصاف. ببين من چي شدم. اين عکس منه، اينم شعر منه که زير عکس چاپ کردن. بي بي با پشت دست چشم هاش را ماليد. سرش را جلو آورد. چشم هاش را دراند که خوب ببيند. مجله را بردم جلو. خدابيامرز خنده بي صدايي کرد و گفت؛- اين عکس توئه؟- بله، بله عکس منه. ديگه کار تموم شد. شاعر بودم شاعرتر شدم. با حروف چاپي شعرمو چاپ کردن. کجا هستن اون هايي که مي گفتن مجيد چيزي نمي شه. بعد، بي بي را بغل گرفتم. چشمهام پر از اشک شد، صورتش را بوسيدم و گفتم؛- بگذار شعرمو برات بخونم. نمي دوني مردم بعد از اين براي من چه کار مي کنن.شعرم را براي بي بي خواندم. بي بي گفت؛- حالا بابت اين، پول مولي هم بهت مي دن که زندگيت بچرخه؟»...

16 شهريورماه، زادروز هوشنگ مرادي کرماني، برنده جايزه هانس کريستين اندرسن و پديدآورنده قصه هاي مجيد است. براي من و همسالانم خاطره شيرين مجموعه تلويزيوني قصه هاي مجيد که برآمده از همکاري دو هنرمند صميمي (هوشنگ مرادي کرماني و کيومرث پوراحمد) است نمونه موفقي از به تصوير درآمدن يک اثر ممتاز ادبي بود که به باور کارشناسان و منتقدان زياد اتفاق نمي افتد ولي خوشبختانه در نوجواني ما رخ داد.اکنون شمار کتاب هاي مرادي کرماني افزايش يافته و پس از ترجمه نخستين داستان اش (سماور) به انگليسي، داستان هايش مورد توجه ديگران نيز قرار گرفت و از آن پس کتاب هايش به زبان هاي آلماني، فرانسوي، اسپانيايي، هلندي، عربي، هندي و... ترجمه شده و توانست در زمينه داستان نويسي کودک و نوجوان جايگاه خوبي در ايران و جهان به دست آورد. يادش به خير در سال هاي گذشته و هنگام برگزاري جشنواره فيلم کودک و نوجوان (اصفهان) که از اين سينما به آن سينما در رفت و آمد بوديم تا هم به تماشاي فيلم ها بنشينيم و هم نشست هاي نقد و بررسي را از دست ندهيم، در سينماها و هتل هايي که هنرمندان اقامت داشتند گاهي او را مي ديديم، هميشه لبخندي بر لب داشت و به گرمي و مهرباني دوستداران اش را مي پذيرفت، با آنها گفت وگو مي کرد و برخوردهاي مهرآميزش با مردم و به ويژه نوجوان ها را مي توانستي ببيني و در گپ هاي مختلف از زبان نويسندگان و هنرمندان بشنوي. يادم هست، آن روزها همگان از اخلاق نيک او سخن مي گفتند و اينکه او از جنس نوشته هايش است، ساده و صميمي و مهربان... و بي ترديد چنين بود و هست... نخستين چاپ کتاب قصه هاي مجيد را که يک مجموعه پنج جلدي بود همان سالي که منتشر شد از برادرم هديه گرفتم و در مدت کوتاهي هر پنج کتاب را خواندم. هر روز عصر که با دوستانم در کوچه جمع مي شديم تا بازي کنيم داستان هايي را که خوانده بودم برايشان بازگو مي کردم و آنها هم با اشتياق گوش مي دادند...

اکنون و در گذر از آن روزها، هر بار در قفسه هاي کتابخانه ام آن کتاب ها را که در پنج رنگ زرد، قرمز، آبي، صورتي و قهوه يي مي درخشند، مي بينم، لذتي که از خواندن شان مي بردم در خاطرم زنده مي شود. و امروز فکر مي کنم اگر عادت به مطالعه در من و برخي از همسالان کتابخوانم ايجاد شده، يکي از کساني که بيشترين نقش را در شکل گيري اين عادت نيک داشته مرادي کرماني است زيرا بخشي از لحظه هاي زيبا و به يادماندني دوران نوجواني ما مديون خدمات و کوشش هاي مهربانانه اوست که در ترويج خواندن به اندازه يک نهاد موثر بوده است... و من که قلمم نمي تواند آنچنان که شايسته است بزرگي و شکوه او را بيان کند سخنم را با يک جمله به پايان مي رسانم که هرچند کوتاه اما تمام حرف دلم اين است؛ آقاي مرادي کرماني دوست تان دارم.

برگرفته از: «http://www.etemaad.ir/Released/88-06-16/260.htm»

افق روشن

2009-09-06T02:40:00.001+04:30

روزی ما دوباره کبوترهایمان را
پیدا خواهیم کرد
و مهربانی دست زیبایی را
خواهد گرفت.

روزی که کمترین سرود
بوسه است
و هر انسان
برای هر انسان
برادری است.
روزی که دیگر درهای خانهشان را نمیبندند
قفل
افسانهایاست
و قلب
برای زندگی بس است.

روزی که معنای هر سخن دوست داشتن است
تا تو بهخاطر آخرین حرف دنبال سخن نگردی.

روزی که آهنگ هر حرف، زندگیاست
تا من بهخاطر آخرین شعر، رنج جستوجوی قافیه
نبرم.
روزی که هر لب ترانهایاست
تا کمترین سرود، بوسه باشد.

روزی که تو بیایی، برای همیشه بیایی
و مهربانی با زیبایی یکسان شود.

روزی که ما دوباره برای کبوترهایمان دانه بریزیم . . .

و من آن روز را انتظار میکشم،
حتی روزی
که دیگر
نباشم.

احمد شاملو، هوای تازه، افق روشن
Painting: Pablo Picasso s Dance of Youth

قافیه و مفعله را، گو همه سیلاب ببر

2009-09-04T02:54:00.000+04:30

دیروز، بهطور اتفاقی، گفتوگوی دوست خوبام، هومان دوراندیش را با صادق زیباکلام، در ضمیمهی روزنامهی اعتماد خواندم. زیباکلام را همیشه از آن دست آدمهایی دانستهام که شلوغیها و سر و صدایاش، از فعالیتهای سازندهی علمیاش بسیار بیشترند. در این گفتوگو، زیباکلام با ادعای کممایگی اساتید علومانسانی دانشگاههای کشور ـ بهویژه در علومسیاسی ـ برای توضیح علل عقبماندگی علومانسانی در ایران تلاش کردهاست. صرفنظر از مغالطات فراوانی که بنا به عادت مالوف، در این نوشته نیز کلام زیبای ایشان را آراستهاند، کاستیهای عمیق وی در مباحث ـ بهویژه ـ روششناختی، آشنایان چنین حوزههایی را اگر متاثر نسازد، دستکم به فکر فرو خواهد برد.
با این توضیح که همهی گفتوگو را میتوانید در « http://www.etemaad.ir/Released/88-06-11/328.htm» بخوانید، در اینجا، به بخشهایی از نظرات زیباکلام اشاره میکنم.

v استادان علوم سياسي ما وقتي که ميخواهند يک پديده را بررسي کنند، از همان ابتدا با يک فرضيه کار خودشان را شروع ميکنند. عين مارکسيستها. يک مارکسيست وقتي ميخواهد انقلاب مشروطه را مورد بررسي قرار دهد، چه مي گويد؟ مي گويد تضاد بورژوازي بازار يا بورژوازي ملي با فئوداليته قاجار، عامل اصلي انقلاب مشروطه بود. تمام مارکسيست هاي دنيا اين گونه کار مي کنند. ما هم در اکثر موارد اين کار را مي کنيم. يعني به جاي اينکه عناصر تشکيل دهنده يک پديده را در کنار هم قرار دهيم، از همان آغاز آن پديده را بر مبناي يک فرضيه توضيح مي دهيم. ما بايد اول عناصر تشکيل دهنده پديده را شناسايي کنيم و پس از آن شايد به يک تئوري يا نظر کلان برسيم. در ميان غربي ها، آنهايي که مارکسيست اند يا اينکه تحت تاثير چارچوب هاي مشخصي هستند، پديده ها را بر مبناي يک فرضيه ابتدايي تبيين مي کنند. اما در ايران متاسفانه اين وضعيت عموميت دارد.

v من تحقيق بر مبناي فرضيه را مطلقاً قبول ندارم. تحقيق بر مبناي فرضيه، در حقيقت نوعي کلاه گذاشتن بر سر مخاطب است. من ظرف 16 سال اخير پايان نامه هاي بسيار زيادي را در دانشگاه هاي معتبر کشور، به عنوان استاد راهنما، استاد مشاور يا داور مطالعه کرده ام. اولين رساله هايي که من استاد مشاور يا داور آن رساله بودم، بر مبناي اين فرضيه شکل گرفته بود که ملي گرايان نقش زيادي در انقلاب اسلامي نداشتند. شما نمي توانيد انتظار داشته باشيد نويسنده آن رساله در پايان رساله خود، حرفي خلاف فرضيه رساله خود بزند. شما تا به حال چند رساله را ديده ايد که نويسنده در پايان آن، فرضيه خودش را رد کرده باشد؟ همه ما پيروزمندانه فرضيه هايمان را در آخر رساله مان به اثبات مي رسانيم.

v کار درست اين است که شما بگوييد من مي خواهم پيرامون نقش ملي گراها در انقلاب اسلامي ايران تحقيق کنم. شايد شما در پايان تحقيقتان به اين نتيجه برسيد که ملي گراها در انقلاب اسلامي نقش چنداني نداشتند يا اينکه برعکس، نقش زيادي داشتند. زماني که شما به نتيجه رسيديد، آن وقت مي توانيد نتيجه به دست آمده را در قالب فرضيه بياوريد. اما اگر از اول بگوييد من مي خواهم اثبات بکنم جبهه ملي در انقلاب اسلامي نقش داشته (يا نداشته) است و با اين فرضيه مي خواهم جلو بروم، اين شيوه نادرستي در امر تحقيق است.

v شما مي توانيد ايران را بررسي کنيد و بعد به پاکستان برويد تا ببينيد در جنبش هاي مهم سياسي- اجتماعي پاکستان در يکصد سال گذشته، نيروهايي که مثل جبهه ملي ايران هستند، چه نقشي داشته اند. شما مي توانيد بگوييد من چند کشور اسلامي را بررسي کردم و ديدم در اين چند کشور اسلامي، جريان هاي مذهبي، موتور تحرکات سياسي- اجتماعي هستند. ممکن است شما به اين فرضيه برسيد. اما اينکه از اول بر چنين فرضيه يي پافشاري کنيد، درست نيست. من نمي گويم ما مطلقاً بايد فرضيه را کنار بگذاريم بلکه مي گويم اين روش که بگوييد من فلان فرضيه را دارم و مي خواهم اين فرضيه را در رساله ام به اثبات برسانم، محل اشکال است.

v من فرضيه در ايران را مي گويم. به کشورهاي ديگر کاري ندارم. در ايران که به لحاظ علوم انساني عقب مانده است، محقق هميشه در پايان رساله هايي که بر اساس فرضيه تنظيم شده است، فرضيه را به اثبات مي رساند. اين نمي تواند يک تحقيق بکر و صحيح و درست باشد زيرا اصل اول تحقيق علمي، بي غرضي محقق است. اصل دومش اين است که هر کس ديگري هم که اين تحقيق را انجام دهد، بايد به همين نتيجه برسد. اما شما طرفدار جبهه ملي هستي و در رساله ات ثابت مي کني که جبهه ملي در انقلاب نقش داشته است. من مخالف جبهه ملي هستم و در رساله ام ثابت مي کنم جبهه ملي در انقلاب نقشي نداشته است. به همين دليل است که من مي گويم فرضيه موجب به بيراهه رفتن تحقيق مي شود. حالا چرا فرضيه اينقدر در ايران مهم است؟ زيرا ما عقب مانده هستيم.

نیما گفت . . .

2009-09-03T03:38:00.001+04:30

کوچ آوازه خوان

2009-09-03T02:19:00.000+04:30

در فضای سیاست زده ی کنونی، همه، 9 شهریور را فراموش کردیم. یاد فرهاد، گرامی باد و جاودانه!

فرهاد، نهاُمين فرزند رضا مهراد، كاردار وزارت امورخارجهی دولت ايران در كشورهاي عربي، بيست و نهاُم دي ماه 1322 در تهران متولد شد. سه سال بيشتر نداشت كه علاقه به موسيقي او را وادار ميكرد پشت در اتاق برادرش بنشيند و تمرين ويولون او و دوستاناش را گوش كند. در همین دوران يكي از دوستان برادرش متوجه علاقهی فرهاد به موسيقي ميشود و از خانوادهی او ميخواهد كه سازي براي او تهيه كنند. با اصرار برادر بزرگتر، ويلون سلی براي او تهيه ميكنند و تمرينات فرهاد آغاز ميشود. عمر تمرينات ويلون سل اما، از 3 جلسه فراتر نمیرود: چرخ روزگار ساز او را میشکند و به قول خودش، ساز صد تكه و روح او هزار تكه میشود. از آن پس باز هم دل سپردن به تمرينات برادر بزرگتر، تنها سرگرمي، و ساز تبديل به روياي فرهاد میشود.
با ورود به مدرسه استعداد او در زمينهی ادبيات آشكار و ادبيات تبديل به دلمشغولي او ميشود و در آستانهی ورود به دبيرستان، به تحصيل در رشتهی ادبيات تمایل پيدا ميكند. با وجود نمرات ضعيفاش در دروسي غير از ادبيات و زبان انگليسي اما، مخالفت عموي بزرگاش در غياب پدر، او را مجبور به ادامهی تحصيل در رشتهی طبيعي ميكند و عاقبت، دلسپردگي به ادبيات و بيعلاقگي به دروس مورد علاقهی عموياش سبب ميشود در كلاس يازدهم ترك تحصيل كند.
پس از ترك تحصيل با يك گروه نوازندهی ارمني آشنا ميشود و با استفاده از سازهاي آنان بهصورت تجربي نواختن را ميآموزد و مدتي بعد، بهعنوان نوازندهی گيتار در همان گروه شروع به فعاليت ميكند. پس از چندی، گروه راهي جنوب ميشود تا در باشگاه شركت نفت برنامه اجرا كند و نخستین شب اجراي برنامه، رهبر گروه بهبهانهی غيبت خوانندهی گروه از فرهاد ميخواهد تا جاي خواننده را پر كند. وسواس شديد فرهاد در اداي صحيح كلمات و آشنايي او با ادبيات ملل چنان در كار او موثر واقع میشود كه وقتي ترانههايی را بهزبان ايتاليايي، فرانسوي و يا انگليسي اجرا میکند، كمتر كسي باور میکند زبان مادري اين هنرمند فارسي باشد و همين خصوصيت باعث درخشش گروه و تمديد مدت برنامهی گروه ارمني میشود.
مدتي بعد، از گروه جدا ميشود و فعاليت انفرادي خود را آغاز ميكند. فرهاد براي نخستین بار در سال 1342 براي اجراي چند ترانهی انگليسي راهي برنامهی تلويزيوني «واريته استوديو ب» ميشود و مخاطبان بيشتري مييابد.
اندکی پس از آن، فرهاد در يكي از كنسرتهاي بزرگي كه به مديريت مجلهی اطلاعات جوانان در امجديه برگزار میشدهاست، هنرنمايي میکند. در اين برنامه فرهاد چند ترانه را با گيتار اجرا ميكند و بيش از پيش مورد توجه تماشاگران و همچنين شهبال شبپره، مرد یکم گروه Black Cats قرار ميگیرد. همكاري فرهاد بهعنوان خواننده و نوازندهی گيتار و پيانو با شهبال شبپره (پركاشن)، شهرام شبپره (گيتار)، هامو (گيتار)، حسن شماعيزاده (ساكسيفون) و منوچهر اسلامي (ترومپت) در كلاب كوچيني از سال 1345 آغاز ميشود. منوچهر اسلامي كه از فرهاد بهعنوان پايهی اصلي Black Cats ياد ميكند با اشاره به استعداد فرهاد ميگويد: «فرهاد با اينكه نت نميدانست و موسيقي را از راه گوش آموختهبود نياز چنداني به تمرين نداشت. او با چند بار زمزمه كردن شعر، ساز و صداياش را با بقيهی گروه همآهنگ ميكرد. در واقع او بهاحترام ديگر اعضا در جلسات تمرين حاضر ميشد».
در همين دوران ـ يعني اوج فعاليت Black Cats ـ دوستداران فرهاد ترانهی «اگه يهجو شانس داشتيم»، يعني نخستین اثر فرهاد به زبان فارسي را در فيلم «بانوي زيباي من» شنيدند.
پس از مدتی، فرهاد از Black Cats جدا میشود و بهقصد پرستاري از خواهرش راهي انگلستان ميگردد. در این سفر ـ كه قرار بود 2 ماه بهدرازا انجامد ـ يكي از تهيهكنندگان سرشناس انگليسي بهسراغ او ميآيد و پيشنهاد انتشار آلبومي را با صداي فرهاد مطرح ميكند. در این میان، بيماري فرهاد و بروز مشكلات گوناگون شخصي باعث ميشود انتشار آلبوم در حد حرف باقي بماند و سفر 2 ماهه بيش از يك سال طول بكشد.
در سال 1348 فرهاد ترانهی «مرد تنها»، با شعر شهيار قنبري و موسيقي اسفنديار منفردزاده را براي فيلم «رضا موتوري» ميخواند. این ترانه كه پس از اكران فيلم در قالب صفحهی گرامافون راهي بازار شد آنچنان طرفدار یافت كه فرهاد تبديل به يك ستاره شد.
چون هميشه معتقد بود بايد شعري را بخواند كه خود به آن اعتقاد دارد و در واقع آن شعر بايد بهشكلي زبان حال او باشد، پس از «مرد تنها»، تعداد محدودي ترانه (جمعه، هفتهی خاكستري، و آيينهها (51-1350)) را خواند؛ با افزايش تنشهاي سياسي ايران در دههی پنجاه، «شبانهی 1»، «خسته»، «سقف»، «گنجشگك اشيمشي»، «آوار»، و «شبانهی 2» را، با اشعاري از شاملو و قنبري اجرا کرد که پس از انتشار، تبديل به سرود اتحاد مردم شدند.
يك روز بعد از انقلاب ايران ـ در روز 23 بهمن 1357 ـ سياوش كسرايي ترانهی وحدت را به اسفنديار منفردزاده ميسپارد و در همان روز صداي فرهاد در ستايش آزادي و آزادگي در تلويزيون ملي طنين انداز میشود.
اندکی پس از پیروزی انقلاب اما، فرهاد، خوانندهی انقلابي، از ادامهی كار منع و تقاضاهاي چندبارهی او براي انتشار مجدد آثارش با مخالفت روبرو میشوند. سرانجام، در سال 1372 ـ پس از 15 سال ـ آلبوم جديد فرهاد، «خواب در بيداري»، مجوز انتشار دريافت كرده، بهیکی از پُرفروشترين آثار موسیقایی تبدیل میشود. پس از انتشار «خواب در بيداري»، فرهاد «برف» را در ايالات متحدهی امريكا ضبط و منتشر كرد: آلبومی که يك سال بعد در ايران نیز منتشر شد.
بعد از کار بر روی این دو اثر، فرهاد درصدد تهيهی آلبومي به نام «آمين» برآمد كه ترانههايي از كشورها و زبانهاي مختلف دنیا را در خود جاي ميداد. اما بیماری هپاتیت فرهاد، از مهر ماه 1379 جدي شد: فرهاد از حركت باز نايستاد، گویی آن روزها، هيچ چيز جز مرگ نميتوانست او را از «آمين» بازدارد، كه . . .
سرانجام، فرهاد پس از 2 سال معالجه در ايران و فرانسه، در روز نهاُم شهريور 1381، در سن 59 سالگي، در شهر پاريس و بر اثر بيماري هپاتيت درگذشت. پیکر فرهاد، در پاریس به خاک سپردهشد.

برگرفته از وب سایت منتسب به فرهاد مهراد، با اندکی تغییر.

برای غربت محمدرضا شفیعی کدکنی

2009-09-01T05:10:00.001+04:30

کوچ بنفشه ها

در روزهای آخر اسفند،

کوچ بنفشههای مهاجر،

زيباست.

در نيمروز روشن اسفند،
وقتی بنفشهها را از سايههای سرد،
در اطلس ِ شميم ِ بهاران،
با خاک و ريشه
ـ میهن سیارشان ـ
در جعبههای کوچک ِ چوبی،
در گوشهی خيابان، میآورند،
جوی هزار زمزمه در من میجوشد:
ای کاش . . .

ای کاش آدمی وطناش را مثل بنفشهها
(در جعبههای خاک)
يک روز میتوانست،
همراه خويشتن ببرد هر کجا که خواست.
در روشنای ِ باران، در آفتاب ِ پاک.

صادق هدایت: سه قطره خون

2009-08-29T01:52:00.000+04:30

سه قطره خون، روان داستان جاودانه ی هدایت را از این جا می توانید دریافت کنید:

http://www.sokhan.com/hedayat/se-ghatreh-khoon.pdf

از روزگار رفته حکایت . . .

2009-08-29T01:42:00.000+04:30

گیلان، ماسوله، بهار 1382
از چپ به راست: سالار اجتهدنژادکاشانی، یوسف باقری، فرامرز رفیع پور، نیما جنگوک، احمد مام شریفی، علی رمضانی

رسانه ی ملی در تسخیر امواج کره ای

2009-08-29T01:36:00.001+04:30

عصر یک روز گرم تابستان، کارهایات که تمام میشود، تصمیم میگیری قدمی بزنی، یا به خانهی دوستی بروی و دیداری تازه کنی، و یا خرید کوچکی انجام دهی. میخواهی خرید کنی اما به هر فروشگاهی میروی، آقا یا خانم فروشنده بهشدت غرق تماشای «جومونگ» است و به تو، چندان توجهی ندارد؛ به خانهی دوستات میروی اما او هم دنبال کردن «جومونگ» را ترجیح میدهد و حتی از اینکه چنین وقت عزیزی را برای دیدار انتخاب کردهای، اندکی دلگیر است؛ خیابانگردی هم انتخاب چندان مناسبی بهنظر نمیرسد، وقتی میبینی بسیاری از رانندههای تاکسی، با نصب تلویزیونهای کوچک در اتوموبیلهایشان، مشغول پیگیری ماجرای «جومونگ» هستند. در چنین شرایطی، تو هم بهترین تصمیم را میگیری: به خانه باز میگردی، تلویزیون را روشن میکنی و پای «جومونگ» مینشینی . . .
توجه ویژهی صدا و سیما به تهیه و پخش برخی آثار فرهنگی شرق آسیا، مربوط به روزهای اخیر نیست و دستکم پیشینهای بیست ساله دارد. بیشتر ِ ما «اوشین» در «سالهای دور از خانه»، «هانیکو» در «داستان زندگی»، «لینچان» در «جنگجویان کوهستان»، و سریال «از سرزمینهای شمالی» را بهخوبی بهیاد داریم؛ اما موج جدید چنین مجموعههایی ـ که این بار عمدتا تولیدات کشور کُره (ی جنوبی) را در بر میگرفتند ـ با «جواهری در قصر»، «امپراتور دریا»، «تاجر پوسان» شکل گرفت و این روزها، با «جومونگ»، سریال «متشکرم»، و کارتون «رؤیای زیبای من» گسترش یافتهاست.
یافتن دلایل اقبال و توجه گستردهی مخاطبان صدا و سیما به چنین مجموعههایی ـ که انجام مطالعات و پژوهشهای جدی، علمی، و دقیقی را میطلبد ـ موضوع این بحث را تشکیل نمیدهد اما شاید بتوان در نگاهی گذرا، برخی نزدیکیهای فرهنگی مانند وجود ویژگیهای رفتاری مشترک (تزویر (حقهبازی، دوبههمزنی، و خیانت)، و تضاد (کشورگشایی، جنگ، و حرکات رزمی)) و نیز میل به اسطورهسازی و قهرمانگرایی را در این زمینه برشمرد.
در این میان، گرایش صدا و سیما به پخش چنین مجموعههایی، ایرادهایی جدی را متوجه این سازمان میکند: در درجهی نخست باید گفت در پی پخش این محصولات، آداب، رسوم و ویژگیهای فرهنگی جوامع تولیدکنندهی آثار مذکور بهمیزان زیادی در کشور ریشه میدواند و چنین روندی، افزون بر بهرهی اقتصادی مستقیمی که نصیب کشورهای تولیدکننده میکند، گسترش بازارهای این کشورها در جامعهی ما، و منافع بیشمار ـ و البته غیرمستقیم ـ اقتصادی را نیز ـ برای جوامع تولیدکنندهی این مجموعهها ـ بهدنبال خواهد داشت. ناگفته پیدا است که این مساله، در درازمدت منافع ملی ما را با مشکل روبهرو خواهد کرد.
نکتهی دوم اما به چالشهایی باز میگردد که در نتیجهی چنین روالی، فرهنگ ایرانی را تهدید میکنند: توجه بیش از اندازه به برخی نظامهای فرهنگی دیگر از یکسو، و چشمبستن بر اهمیت نمایش و گسترش ویژگیهای مثبت فرهنگ خودی از سوی دیگر، نتیجهای جز باخودبیگانگی فرهنگی را بهدنبال نخواهد داشت.
اینها همه در حالی است که غنای بینظیر موجود در فرهنگ و ادب ایران، زمینهای کاملا مساعد را برای کوشش و تلاش بر مبنای نظام فرهنگی خودی فراهم میآورد: آثار فردوسی، نظامیگنجوی، سعدی، مولانا و بسیاری دیگر از حکما، شاعران، و نویسندگان قدیم ایران، سبکی کاملا داستانی دارند و بنا به گفتهی بسیاری از کارشناسان، بهراحتی به فیلمنامه و نمایشنامههایی، منطبق با شرایط روز جامعه تبدیل میشوند. افزون بر این، آثار معاصر ادب فارسی نیز توشهای مناسب را در اختیار ما قرار میدهند.
در همین زمینه، ساخت سریال تلویزیونی «یوسفپیامبر» هم شاهدی بر امکانات مطلوب مالی و تدارکاتی صدا و سیما در حمایت از چنین مجموعههایی است و بنابراین، در شرایطی که تقریبا کلیهی ملزومات را در اختیار داریم، تغییر نگرشها، برنامهریزی آگاهانهتر، و مدیریت مدبرانهتر مسؤولین امر در زمینههای گفتهشده، سرچشمهی منافع بسیاری برای جامعهی ما خواهد بود.
در پایان باید گفت که یکی از وظایف صدا و سیما، سرگرم کردن مخاطبان است اما مهمتر از آن، آگاهیبخشی به اعضای جامعه، تلاش در جهت رشد فکری آنها، و گسترش تعلق و همبستگی اجتماعی است. برای جامعهای که در راه توسعه گام بر میدارد، ترویج اهمیت ویژگیهایی چون کار و تلاش، وقتشناسی، مسؤولیتپذیری، انصاف، قانونمندی، بردباری و تسامح، صداقت، خردگرایی، علم باوری، مشارکتپذیری، و . . . ضروری مینماید و چه بهتر که چنین حرکتی با تلاش در جهت کمرنگ کردن ویژگیهای نامناسب فرهنگی و از بین بردن این رسوبات از یک طرف، و شناسایی، معرفی و گسترش ویژگیهای مثبت و متناسب فرهنگی از طرف دیگر، بر پایهی فرهنگ خودی انجام گیرد.

Pablo Picasso; Petite Fleurs

2009-08-29T00:07:00.000+04:30

نصب دوربین مدار بسته در مدارس: آری یا نه؟

2009-08-28T06:32:00.000+04:30

این روزها و در حالیکه بیشتر دانشآموزان، معلمان، و سایر مسؤولان مدارس دورهی تعطیلات تابستانی خود را میگذرانند، طرح بحث «نصب دوربینهای مداربسته در مدارس»، باز هم آموزش و پرورش را در کانون توجهات قرار داده و امواجی از مخالفت و موافقتهای منتقدان و طرفداران این طرح را در فضای فرهنگی کشور برانگیختهاست. الگوی مسؤولان آموزش و پرورش کشور در اقتباس چنین طرحی گویا برخی کشورهای دور و نزدیک بودهاند. برای نمونه، چندی پیش مقامات آموزشی کویت پس از رویارویی با فاجعهی انسانی تجاوز به چهار دانشآموز، بودجهی لازم برای دوربینها را خیلی زود تأمین کردند تا دانش آموزان کویتی با سیستم مدار بسته کنترل شوند. انگلستان نیز از دیگر کشورهایی است که با دوربینهایمداربسته بر دانشآموزان نظارت میکند. مقامات آموزشی این کشور معتقدند دانش آموزان شرور انگلیسی را نمی‌توان بدون دوربین‌های مدار بسته کنترل کرد و این نگاه تا آنجا پیش رفته که در این کشور به ازای هر 14 نفر یک دوربین مدار بسته نصب شدهاست.
با استناد به چنین اقداماتی، برخی از مقامات آموزش و پرورش کشور نیز بهفکر اجرای طرحی مشابه در مدارس کشور افتادهاند. بدینترتیب، زمانی که نخستین خبر از نصب دوربین‌ در مدارس منتشر شد، دست کم 4 مدرسهی دولتی در مناطق 4 و11 آموزش و پرورش به سیستم مدار بسته مجهز شدند؛ آمارها در این زمینه مرتب در حال افزایش است و میتوان گفت که اگر نصب دوربین مداربسته در مدارس ایران رایج شود،تنها در استان تهران، 13 هزار و 364 مدرسه و دومیلیون و 422 هزار و 905 دانش‌آموز زیر کنترل این دوربین‌ها قرارخواهند گرفت.
صفبندی مخالفان و موافقان این طرح اما، طرفین را به ارایهی دلایل موجود بهمنظور توجیه نظرات و عقاید خود واداشتهاست. برای نمونه، معاون پرورشی و تربیت بدنی آموزش و پرورش شهر تهران، محمد بنیادی، در این زمینه گفته: «معاونان و مدیر مدرسه از طریق این تکنولوژی بهطور مثال می‌توانند شوفاژهای مدرسه و سالم بودن آن را کنترل کنند و یا بر رفتار دانش‌آموزان نظارت داشتهباشند. ثبت حرکات دانش آموزان موجب آرامش رفتاری آنان شده و امکان خطای دانش آموزان را نیز به صفر می‌رساند». معاون دادستان تهران، از دیگر موافقان این طرح نیز اعتقاد دارد: «مدارس حریم خصوصی نیستند و اولیای مدارس باید رفتار دانش‌آموزان را کنترل کنند. استفاده از تکنولوژی مفید است و بهکارگیری دوربین مداربسته موجب توسعه می‌شود».
در مقابل، مخالفان نیز برای نارضایتی از چنین طرحی، نظرات و استدلالهای خاص خود را دارند. یکی از نخستین مواردی که در مخالفت با نصب سیستمهای مداربسته در مدارس کشور به ذهن میآید این است که اگر برخی از کشورهای خارجی الگوی مسؤولین آموزش و پرورش کشور ما در اجرای این طرح بودهاند، آیا به شرایط ویژهی آن کشورها هم توجه شدهاست یا نه؟ به بیان دقیقتر آیا دانشآموزان ایرانی در مدارس سلاح حمل میکنند؟ امکان و تمایل به ضرب و جرح و قتل دیگران دارند و تا به حال وضعیتی فاجعهآمیز را رقم زدهاند یا خیر؟ اگر منصفانه نگاه کنیم، بهنظر نمیرسد وضعیت رفتاری دانشآموزان ایرانی بهگونهای باشد که اینگونه اقدامات شدید امنیتی را ایجاب نماید.
از سوی دیگر، در تربیت باید اصل را بر اعتماد و مصون‌سازی گذاشت و شرایطی را فراهم آورد که دانش آموزان، خود بتوانند به سوی رفتار و اخلاق مناسب روی آورند. مدارس جای تعلیم و تربیت و بالا بردن سطح فرهنگ مردم هستند و با اعمال حرکت‌های پلیسی، نمی‌توان محیطی آرام را برای تعلیم و تعلم دانشآموزان ایجاد کرد. اگر واقعا بهدنبال کنترل و نظارت بهتر هستیم، شایسته است نظارت را از طریق کارهای فرهنگی انجام دهیم چرا که مدرسه مکانی است که در آن فرزندان مردم احتیاج به آرامش روانی دارند و اگر آموزش و پرورش نتواند با کارهای فرهنگی و برنامه‌های آموزشی برای دانش آموزان امنیت ایجاد کند، با این حرکت‌های پلیسی نیز نمی‌‌تواند.
نصب دوربین مداربسته میتواند موجب بی‌اعتمادی دانش‌آموزان نسبت به جامعه ‌شود. با چنین اقدامی، دانش‌آموزان احساس می‌کنند مورد بی‌مهری قرار گرفته و همواره در اجتماع کنترل می‌شوند. افزون بر این، دوربین آرامش و تمرکز روحی و روانی دانش‌آموزان را تهدید می‌کند. دانش‌آموز باید در فضایی آرام و قابلاعتماد تحصیل کند و هر عاملی که زمینه و موجبات بی‌اعتمادی و سلب آرامش وی را فراهم کند، باعث می‌شود که در بستر کار تربیتی، توفیقات چندانی حاصل نشود.
در مورد نصب دوربینهای مداربسته در مدارس، کسب رضایت خانوادهی دانشآموزان و بهویژه خانوادهی دانشآموزان دختر بغرنج مینماید. اگر دوربین‌ها در مدارس فعال شوند، رعایت حجاب در تمام نقاط مدرسه ضروری می‌شود و چه تضمینی وجود دارد که فیلم ضبط شده توسط این دوربینها به سرقت نرود و یا در اختیار سایرین قرار نگیرد؟ و نیز با اجرای این طرح بر سر برنامهی «شادابسازی در مدارس دخترانه» چه میآید؟
از طرف دیگر، دلایل موافقان این طرح نیز چندان پذیرفتنی بهنظر نمیرسد؛ چرا که ما باید بر اساس مهمترین نیازهایمان، کمهزینهترین و پُرفایدهترین راه و روش را برای دستیافتن به اولویتهایمان انتخاب کنیم و برای مثال اینکه مسؤولان از طریق این دوربینها میتوانند شوفاژهای مدارس و سالم بودن آنها را کنترل کنند، چندان منطقی بهنظر نمیرسد. همچنین در اظهارات موافقان مشخص نشده که نصب دوربینمداربسته چگونه به پیشرفت کشور در مسیر توسعه کمک میکند و آیا در این زمینه راهکارهایی ضروریتر و مفیدتر، در آموزش و پروش که بستر رشد و پیشرفت جامعه است، طرح نشده و وجود ندارند؟! بهعلاوه، امیدواری برای به صفر رساندن خطای انسانی، که بنا به نتایج بهدستآمده از تمامی مطالعات جامعهشناختی و روانشناختی محال است نیز توجیه مناسبی برای نظر موافقان نیست و بر اساس تجربیات موجود برخی از کشورها، حتی میتوان احتمال داد که با افزایش نظارتهایی اینچنین مستقیم، شاهد افزایش نرخ خطا و بزهکاری در میان دانشآموزان باشیم.

بهطور کلی میتوان گفت در شرایطی که نیاز اساسی دانشآموزان ایرانی برخورداری از آرامش روانی (و نه آرامش فیزیکی) است، و در حالی که طبق اصول پذیرفتهشدهی آموزش و پرورش در سراسر دنیا، اعتماد به سیستم آموزش و پرورش و احساس راحتی و آزادی در بحث و اظهارنظر لازمه ی آموزش و پرورش پویا و کلید پیشرفت و توسعهی کشور است، طرح چنین برنامههایی نهتنها سود چندانی را در پی ندارند، بلکه تنها به فضای تضاد، تکذیب، سکوت و یا کتمان واقعیات دامن میزنند. به همین دلیل نیز شاید بهتر باشد که در وضعیت کنونی، به برنامهریزی و اقدامات امکانپذیر و مفید جهت اصلاح نقایص سیستم آموزش و پرورش کشور پرداخت و دستکم، بهجای نصب دوربین با هزینه‌های چند میلیونی، رفع مشکلات درونسازمانی از قبیل پرداخت حق‌التدریس عقب‌افتادهی معلمان را جدیتر گرفت.

مرداد 1388.

سینمای ایران و حضور در جشنواره ی فیلم کن: دلالت های ضعف مدیریت سینمایی کشور

2009-08-28T06:10:00.000+04:30

با نگاهی دقیق به حوزهی تولید فرهنگی ـ هنری در ایران پس از انقلاب اسلامی، میتوان گفت سینمای کشور، از بیشترین میزان رشد و پیشرفت کمی و کیفی در میان سایر هنرها برخوردار بودهاست. این توفیق در ارایهی آثار چشمگیر سینمایی، دلایل گوناگون و گستردهای دارد که اشاره به آنها، در این مقال نمیگنجد و مجال دیگری را میطلبد؛ اما نکتهای که در اینجا قابلذکر مینماید آن است که سینمای ایران، با وجود رنج بردن از مشکلات بیشمار ـ و بیشتر ساختاری ـ بهموازات موفقیتهای داخلی، شاهد بهبود موقعیت خود در جایگاه جهانی نیز بودهاست. در این میان، میزان بالای شرکت فیلمهای سینمایی ایران در معتبرترین جشنوارههای خارجی، و دریافت جوایز متعدد از این فستیوالها، خود بهترین گواه بر چنین مدعایی است.
با این وجود، جشنوارهی فیلم کن، امسال در شرایطی آغاز به کار میکند که برخلاف دورههای اخير، هیچ نمايندهای از سينمای ايران در فهرست فيلمهای پذيرفتهشده در بخشهای اصلی ديده نمیشود، و برای نخستین بار در طول ده سال گذشته، هيات داوران، هيچکدام از فيلمهای ايرانی پيشنهادشده را ـ که دربرگیرندهی بيش از 40 عنوان فيلم کوتاه و بلند بودهاند ـ شايستهی حضور و نمايش در بخشهای مسابقه و خارج از مسابقهی جشنوارهی امسال ندانستهاند.
این در حالی است که در سالهای اخير، سينمای ايران با حضور پُر رنگ خود در جشنوارههای مختلف، و بهويژه جشنوارهی کن، جايگاه درخورتوجهی را در سينمای جهان بهدست آوردهبود. بزرگترين دستآورد سينمای ايران از جشنوارهی کن، دريافت نخل طلا، مهمترين جايزهی اين جشنواره بودهاست که در سال 1997 میلادی، نصيب «طعمگيلاس» عباس کيارستمی شد. این در حالی بود که کيارستمی ابتدا در سال 1992 با فيلم «زندگی و ديگر هيچ» در کن حضور يافت و در سال 1994، «زير درختان زيتون» او برای نخستین بار، به بخش مسابقهی اين جشنواره راه پیدا کرد. وی همچنين در دورهی پيشين، رياست هيات داوران جايزهی دوربين طلايی را بر عهده داشت.
دوربين طلايی، از بخشهای جانبی جشنوارهی کن است که جايزهای را به نخستين فيلم بلند يک کارگردان اعطا میکند. در این بخش نیز «بادکنک سفید» جعفر پناهی در سال 1995، نخستین دوربین طلایی را نصیب سینمای ایران کرد و در سال 2000 نیز، «جمعه» از حسن یکتاپناه و «زمانی برای مستی اسبها» از بهمن قبادی، بهطور مشترک، سینمای ایران را صاحب دوربین طلایی دیگری کردند.
جايزهی بهترين فيلم تكنيكي برای «طلوع جدي» از احمد فاروقي قاجار در سال 1964، ديپلم افتخار براي «انتظار» از امير نادري در سال 1975، جايزهی روبرتو روسليني براي تقدير از «عباس كيارستمي» در سال 1992، و نیز جايزهی ويژه (و مشترک) هيات داوران براي «تخته سياه» سميرا مخملباف، دیگر افتخارات سینمای ایران در جشنوارهی فیلم کن بودهاند.
در وضعیت موجود، شرایطی که در جشنوارهی کن سال جاری، برای فیلمهای ایرانی پیش آمدهاست را، میتوان ناشی از نوع نگرش متولیان فرهنگ و بهویژه سینما در دولت کنونی دانست. در حالیکه اهالی فرهنگ و هنر در دولت نهم تمامی کوشش خود را به تولید و عرضهی آثاری چون «اخراجیها» معطوف داشتهاند، بهمن قبادی در شرایطی مملو از نفی ـ و در خوشبینانهترین حالت، انفعال ـ «کسی از گربههای ایرانی خبر نداره»ی خود را، که در بخش نوعی نگاه شصت و دومین جشنوارهی کن حضور دارد، در سکوت خبری، بدون اطلاعرسانی رسانهها، و بدون مجوز قانونی برای تولید ساختهاست.
بهنظر میرسد چنین روالی، که پیش از هر چیز نشاندهندهی تضعیف سینمای کشور است، بیش از آنکه ـ بنا به ادعای برخی مسؤولین ـ ناشی از جهتگیریهای سیاسی و ... برگزارکنندگان چنین جشنوارههایی باشد، همانطور که بسیاری از منتقدان داخلی نیز اظهار داشتهاند، به کیفیت پایین آثار تولید شده باز میگردد که خود، ریشه در مدیریت ضعیف حاکم بر سینمای کشور دارد. بدین ترتیب، میتوان گفت در حال حاضر تغییر نگرشهای مدیریتی و تلاش برای ارایهی عملکرد مناسب، در حوزهی فرهنگ و هنر، برای نجات سینما از سراشیب افول ضروری مینماید.

اردیبهشت 1388.